Υποθέσεις

Με τον Ν. 4808/2021 θεσπίστηκε η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, η οποία αποσκοπεί στην ακριβή καταγραφή του χρόνου εργασίας και στην αποτελεσματικότερη προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Μέσω αυτής διασφαλίζεται η αποτύπωση του πραγματικού χρόνου απασχόλησης, καθώς και κάθε μορφής πρόσθετης εργασίας, όπως η υπερεργασία και η υπερωριακή απασχόληση. Για τον λόγο αυτό , η ορθή εφαρμογή και τήρηση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας αποτελεί υποχρέωση των επιχειρήσεων που υπάγονται στο σχετικό καθεστώς, ενώ η μη εφαρμογή ή η πλημμελής τήρησή της επισύρει διοικητικές κυρώσεις και πρόστιμα .

Το άρθρο 74 του Ν. 4808/2021, σε συνδυασμό με την ΥΑ 40331/Δ1.13521/2019 και τις μεταγενέστερες κανονιστικές πράξεις που εκδόθηκαν κατ’ εξουσιοδότησή του, διαμορφώνουν το βασικό ρυθμιστικό πλαίσιο που διέπει την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας. Το πλαίσιο αυτό καθορίζει τις υποχρεώσεις των εργοδοτών και των εργαζομένων, καθώς και τις διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονται σε περίπτωση μη εφαρμογής ή πλημμελούς τήρησης των σχετικών διατάξεων.

Περαιτέρω , η εγκύκλιος 37271/21.6.2024 παρέχει αναλυτικές οδηγίες και διευκρινήσεις σχετικά με την εφαρμογή του συστήματος της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας. Ωστόσο, η εγκύκλιος δεν αποτελεί κανονιστική πράξη και δεν δεσμεύει τα δικαστήρια , τα οποία ερμηνεύουν και εφαρμόζουν αυτοτελώς τις διατάξεις του νόμου και των κανονιστικών πράξεων . Παρά ταύτα , το περιεχόμενο της μπορεί να λαμβάνεται υπόψη ως ερμηνευτικό βοήθημα κατά την εξέταση σχετικών υποθέσεων .

Από το σύνολο του ανωτέρω νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου προκύπτει ότι η ευθύνη για την ορθή εφαρμογή και τήρηση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας βαρύνει πρωτίστως τον εργοδότη. Ειδικότερα, ο εργοδότης οφείλει να επιδεικνύει την απαιτούμενη επιμέλεια ώστε τα δηλωθέντα στοιχεία να ανταποκρίνονται πλήρως στον πραγματικό χρόνο απασχόλησης των εργαζομένων .

Ιστορικό Υποθέσεως

Ειδικότερα, σε πρόσφατη δικαστική απόφαση (2025) επιβλήθηκε σε επιχείρηση διοικητικό πρόστιμο ύψους έξι χιλιάδων ευρώ (6,000 €) λόγω πλημμελούς τήρησης της υποχρεωτικής Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι δύο (2) εργαζόμενοι της επιχείρησης παρέλειψαν επανειλημμένα, να πραγματοποιήσουν τη σήμανση έναρξης ή λήξης της εργασίας τους, με αποτέλεσμα τα αντίστοιχα στοιχεία να μην καταγραφούν στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ II. Οι παραλείψεις αυτές υπερέβαιναν το όριο των τριών μεμονωμένων («μονών») χτυπημάτων ανά μήνα και ανά εργαζόμενο, το οποίο προβλέπεται στην υπ’ αριθ. 37271/21.6.2024 ερμηνευτική εγκύκλιο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Κατόπιν διενέργειας ελέγχου, η αρμόδια Επιθεώρηση Εργασίας διαπίστωσε τις ως άνω παραβάσεις και, κατ’ εφαρμογή του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου, επέβαλε στην επιχείρηση διοικητικό πρόστιμο ύψους έξι χιλιάδων ευρώ (6,000 €).

Επιχειρηματολογία επιχείρησης

Προς αντίκρουση της πράξης επιβολής προστίμου, η εργοδότρια εταιρία άσκησε προσφυγή, προβάλλοντας, μεταξύ άλλων, δύο βασικούς ισχυρισμούς. Πρώτον, υποστήριξε ότι, σύμφωνα με την προαναφερθείσα εγκύκλιο και στο πλαίσιο της αρχής της καλής πίστης, η διαπίστωση έως τριών μεμονωμένων παραλείψεων σήμανσης ανά μήνα και ανά εργαζόμενο συνεπάγεται τη διατύπωση σύστασης και όχι την επιβολή διοικητικού προστίμου. Δεύτερον , ισχυρίστηκε ότι η εν λόγω εγκύκλιος ήταν δεσμευτική για τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα και, ως εκ τούτου, όφειλε να εφαρμοστεί κατά την έκδοση της πράξης επιβολής προστίμου.

Αιτιολογία και διατακτικό δικαστικής αποφάσεως

Η προσφυγή και , κατ’ επέκταση οι ισχυρισμοί της εργοδότριας εταιρίας κρίθηκαν από το Δικαστήριο ως νόμω και ουσία αβάσιμοι για τους ακόλουθους λόγους : α) Ο ισχυρισμός της εταιρίας περί εφαρμογής της ευμενούς μεταχείρισης που προβλέπει η σχετική εγκύκλιος για έως τρία μεμονωμένα («μονά») χτυπήματα της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας δεν μπορούσε να γίνει δεκτός, καθώς από τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης προέκυψε ότι οι διαπιστωθείσες παραλείψεις σήμανσης υπερέβαιναν το όριο των τριών περιπτώσεων ανά μήνα και ανά εργαζόμενο. β) Η επίκληση της εγκυκλίου απορρίφθηκε, διότι οι εγκύκλιοι έχουν ερμηνευτικό χαρακτήρα και δεν συνιστούν κανόνες δικαίου. Ως εκ τούτου , δεν δεσμεύουν τα δικαστήρια κατά την άσκηση του δικαιοδοτικού τους έργου, ούτε δύνανται να τροποποιήσουν ή να περιορίσουν τις υποχρεώσεις που απορρέουν απευθείας από τον νόμο. γ) Το δικαστήριο έκρινε ότι η παράβαση της ορθής τήρησης της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας στοιχειοθετείται ανεξαρτήτως υπαιτιότητας του εργοδότη. Συνεπώς, ακόμη και αν οι παραλείψεις σήμανσης οφείλονταν σε αμέλεια των εργαζομένων, η ευθύνη για την ορθή εφαρμογή του συστήματος και την τήρηση των σχετικών υποχρεώσεων βαρύνει τον εργοδότη, ο οποίος δεν δύναται να απαλλαγεί από τη σχετική διοικητική ευθύνη επικαλούμενος αποκλειστική υπαιτιότητα των εργαζομένων.

Συμπερασματικά

καθίσταται σαφές ότι οι ερμηνευτικές εγκύκλιοι δεν δύνανται να τροποποιούν, να υποκαθιστούν ή να περιορίζουν την ισχύ των νομοθετικών διατάξεων, ούτε να δεσμεύουν τα δικαστήρια κατά την άσκηση του δικαιοδοτικού τους έργου. Ως εκ τούτου , η πρόβλεψη της υπ’ αριθμ. 37271/21.6.2024 εγκυκλίου περί αποδοχής έως τριών μεμονωμένων παραλείψεων σήμανσης της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας δεν αρκεί, αφ’ εαυτής , για την απαλλαγή του εργοδότη από τη διοικητική ευθύνη που προβλέπει ο νόμος .

Παράλληλα, η εξεταζόμενη νομολογία αναδεικνύει τον ιδιαίτερο προστατευτικό χαρακτήρα του θεσμού της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας. Η ορθή και πλήρης εφαρμογή του μέτρου αποσκοπεί στη διασφάλιση της τήρησης του χρόνου εργασίας και κατ’ επέκταση, στην αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων, οι οποίοι αποτελούν το ασθενέστερο μέρος της εργασιακής σχέσης. Για τον λόγο αυτό, η ευθύνη για την ορθή λειτουργία και τήρηση του συστήματος βαρύνει πρωτίστως τον εργοδότη, ανεξαρτήτως του αν η παράλειψη προκλήθηκε από αμέλεια του εργαζομένου.

Η ανωτέρω πρωτόδικη δικαστική απόφαση καταδεικνύει με σαφήνεια ότι η αποτελεσματικότητα της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας προϋποθέτει όχι μόνο την τυπική συμμόρφωση, αλλά και τη συστηματική ενημέρωση, εκπαίδευση και εποπτεία των εργαζομένων από τον εργοδότη, ώστε να διασφαλίζεται η πλήρης επίτευξη του προστατευτικού σκοπού του θεσμού.

Συντάκτρια : Δαμουρά Λυδία | Φοιτήτρια Νομικής