Ο Γραμμένος Ε. Ευστάθιος είναι Δικηγόρος Αθηνών – Εργατολόγος και επισκέπτης Καθηγητής στο μάθημα «ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ» στο Διατμηματικό Μεταπτυχιακό «Διοίκηση Ανθρωπίνου Δυναμικού» του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Στις 28 Ιανουαρίου 2026 ολοκληρώθηκαν οι διαβουλεύσεις για το σχέδιο νόμου «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας», μετά από ουσιαστικό και δομημένο κοινωνικό διάλογο με τους κοινωνικούς εταίρους και τους αρμόδιους φορείς. Ο βασικός στόχος είναι η αύξηση του ποσοστού εργαζομένων που καλύπτεται από συλλογικές συμβάσεις και η ενίσχυση των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων, οι οποίες προστατεύουν τους εργαζόμενους και διασφαλίζουν ίσους όρους ανταγωνισμού μεταξύ επιχειρήσεων.
Κύριες αλλαγές και βελτιώσεις:
1. Ο Ρόλος της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας
Η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος αποκτά δυνατότητα να συμμετέχει στη σύναψη ή συνυπογραφή κλαδικών συλλογικών συμβάσεων, μόνο αν προσκληθεί από τις πρωτοβάθμιες ή δευτεροβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις. Σκοπός είναι η διευκόλυνση της σύναψης και επέκτασης των κλαδικών συμβάσεων, με μεγαλύτερη κάλυψη των εργαζομένων και σταθερότερες συλλογικές διαπραγματεύσεις.
2. Σαφής προσδιορισμός του πεδίου εφαρμογής των κλαδικών συμβάσεων
Οι συλλογικές συμβάσεις πλέον θα περιγράφουν με σαφήνεια σε ποιον κλάδο ή δραστηριότητα εφαρμόζονται, με βάση αντικειμενικά και τυποποιημένα κριτήρια όπως οι Κωδικοί Αριθμοί Δραστηριότητας (ΚΑΔ). Αν μια επιχείρηση ανήκει σε περισσότερους ΚΑΔ, θεωρείται ο βασικός ΚΑΔ της.
3. Απλοποίηση μητρώων οργανώσεων και συνέπειες μη εγγραφής
Τα μητρώα των συνδικαλιστικών οργανώσεων απλοποιούνται, περιορίζοντας τα καταχωριζόμενα στοιχεία στα ουσιώδη (καταστατικό, αριθμός μελών, διοικητικά όργανα, στοιχεία επικοινωνίας). Καταργείται η υποχρέωση δημοσίευσης οικονομικών καταστάσεων. Η μη εγγραφή ή η μη ενημέρωση στοιχείων δεν αναστέλλει γενικά τα συλλογικά δικαιώματα, αλλά μόνο εκείνα που απαιτούν έλεγχο αντιπροσωπευτικότητας, όπως η επέκταση των συμβάσεων ή η προσφυγή σε μεσολάβηση και διαιτησία. Τα υπόλοιπα συνδικαλιστικά δικαιώματα παραμένουν ασφαλή.
4. Μετενέργεια όλων των κανονιστικών όρων των ΣΣΕ
Όλοι οι κανονιστικοί όροι των συλλογικών συμβάσεων συνεχίζουν να ισχύουν ακόμα και μετά τη λήξη ή την καταγγελία τους, μέχρι να συναφθεί νέα σύμβαση ή να τροποποιηθεί η ατομική σύμβαση εργασίας. Η προστασία αυτή ισχύει και για τους νεοπροσλαμβανόμενους εργαζόμενους που εμπίπτουν στο πεδίο της σύμβασης. Με αυτόν τον τρόπο, αποφεύγονται μονομερείς μειώσεις ή αλλαγές όρων και διασφαλίζεται σταθερότητα στις εργασιακές σχέσεις.
5. Διευκόλυνση επέκτασης συλλογικών συμβάσεων
Η διαδικασία επέκτασης των συλλογικών συμβάσεων γίνεται πιο εύκολη και ξεκάθαρη. Μόνο οι εγγεγραμμένες οργανώσεις μπορούν να υποβάλουν αίτηση, ενώ μειώνεται το ποσοστό εργαζομένων που απαιτείται για την ενεργοποίηση της επέκτασης από 50% σε 40%. Επιπλέον, αν η ΓΣΕΕ και μια αντιπροσωπευτική εργοδοτική οργάνωση συνυπογράψουν τη σύμβαση, το ποσοτικό κριτήριο μπορεί να παρακαμφθεί, διευκολύνοντας την επέκταση και καλύπτοντας περισσότερους εργαζόμενους στον ίδιο κλάδο.
6. Αλλαγές στη μεσολάβηση και τη διαιτησία
Πλέον αίτηση για μεσολάβηση ή διαιτησία προτείνεται να μπορούν να υποβάλουν μόνο οργανώσεις που είναι εγγεγραμμένες στα μητρώα. Δημιουργείται νέα Επιτροπή που ελέγχει αν η αίτηση είναι παραδεκτή, ενώ οι μονομερείς αποφάσεις προσβάλλονται απευθείας στο Μονομελές Πρωτοδικείο. Καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας, ώστε οι αποφάσεις να εκδίδονται πιο γρήγορα και με μεγαλύτερη σαφήνεια. Οι διαδικασίες μεσολάβησης και διαιτησίας παραμένουν υποχρεωτικές όπου χρειάζεται.
Συμπεράσματα
Το σχέδιο νόμου συνιστά ένα ιδιαίτερα σημαντικό βήμα προόδου για την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων στην Ελλάδα, καθώς επιχειρεί να άρει εμπόδια που για χρόνια δυσχέραιναν τη σύναψη και την αποτελεσματική λειτουργία των συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Παράλληλα, παραμένει κρίσιμο να φανεί ποια θα είναι η τελική μορφή του νόμου και, κυρίως, πώς οι προβλέψεις του θα εφαρμοστούν στην πράξη. Η πραγματική επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από το κατά πόσο οι νέες ρυθμίσεις θα υλοποιηθούν ουσιαστικά στους χώρους εργασίας, διασφαλίζοντας τη συνεχή προστασία των εργαζομένων και τη διευκόλυνση της συλλογικής διαπραγμάτευσης. Σε κάθε περίπτωση, το σχέδιο νόμου εκκινεί από ένα θετικό και ελπιδοφόρο σημείο, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για πιο σταθερές, δίκαιες και ισορροπημένες εργασιακές σχέσεις στη χώρα.
Συντάκτης: Φραντζή Βίλμα | Ασκούμενη Δικηγόρος
Υπηρεσία Ταχείας Απάντησης
Εντός 24 ωρών από τη στιγμή που θα έρθετε σε επικοινωνία μαζί μας, ο διαχειριστής του γραφείου μας κ. Γραμμένος Ευστάθιος θα επικοινωνήσει τηλεφωνικά μαζί σας ώστε να λάβει ένα συνοπτικό ιστορικό της υπόθεσής σας και να προγραμματίσει μαζί σας συνάντηση είτε δια ζώσης στα γραφεία μας, είτε εξ αποστάσεως μέσω βιντεοκλήσης. Στη συνάντηση αυτή θα καταγράψουμε το πλήρες ιστορικό της υπόθεσής σας και θα λάβουμε τα διαθέσιμα έγγραφα που έχετε στην κατοχή σας.
